تاریخچه سیستم‌های عامل

تاریخچه-سیستم-عامل
تاریخچه سیستم عامل

سیستم‌عامل‌ها از ابتدای تاریخ خود تا اکنون راهی طولانی را پیموده‌اند تا به این‌جایی که هستند، برسند. این راه به چهار نسل تقسیم می‌شود که ما در حال حاضر در نسل چهارم آن قرار داریم. در ادامه با ما همراه باشید.

 

این تاریخچه به چهار نسل تقسیم شده است که هر نسل مدت زمانی خاصی را شامل می‌شود. البته نمی‌شود به طور دقیق این مرزها را واقعاً از هم تمیز داد. نکته مهم در مورد این تاریخچه، آن است که تمرکز تاریخچه بیشتر بر روی ۳ نسل اول بوده است و بر روی نسل چهارم مانور داده نشده است، به جز اوایل آن.

  • نسل اول (دهه ۱۹۴۰ تا اوایل دهه ۱۹۵۰)

زمانی که کامپیوترهای الکترونیکی برای اولین بار در دهه‌ ۱۹۴۰ معرفی شوند، بدون هیچ‌گونه سیستم‌عاملی ساخته شده بودند. کل برنامه‌نویسی به صورت مطلق با زبان ماشین انجام می‌گرفت و اغلب از اتصال سیم‌ها در پلاگ‌بورد‌ها برای کنترل عملکردهای اساسی ماشین استفاده می‌شد. در طول این نسل، کامپیوترها عموماً برای حل مسائل ریاضی استفاده می شدند و سیستم‌های‌عامل لزوماً مورد نیاز نبودند.

  • نسل دوم (۱۹۵۵-۱۹۶۵)

اولین سیستم‌عامل در اوایل دهه‌ ۱۹۵۰ معرفی شد. نام آن GMOS  بود و توسط شرکت جنرال موتورز برای یکی از ماشین‌های IBM  با نام ۷۰۱ ساخته شده بود. سیستم‌های‌عامل در دهه ۱۹۵۰، سیستم‌های پردازش جریان‌های تک‌دسته‌ای نامیده می‌شدند، چون اطلاعات به صورت گروهی ثبت می شد. این ماشین‌های جدید، پردازنده‌مرکزی (mainframe) خوانده و توسط اپراتورهای حرفه‌ای در اتاق‌های بزرگ مخصوص کامپیوتر استفاده می‌شدند. از آن‌جایی که این ماشین‌ها قیمت سرسام‌آوری داشتند، فقط آژانس‌های دولتی یا شرکت‌های بزرگ توانایی تهیه‌کردن آن‌ها را داشتند.

در اوایل دهه ۱۹۶۰ بود که قابلیت «اشتراک زمانی» (time-sharing) معرفی شد و در دهه ۱۹۷۰ باعث تغییر بزرگی در تاریخ سیستم‌های عامل شد. اشتراک زمانی «به معنی اشتراک گذاشتن منابع مختلف رایانه میان چند کاربر با بهره گرفتن از شگردهای چندبرنامه‌ای و چندوظیفگی است». این خود به نحوی همان قابلیت چند کاربره بودن (multi-user) است.

  • نسل سوم (۱۹۶۵-۱۹۸۰)

در اواخر دهه ۱۹۶۰، طراحان سیستم‌های‌عامل می‌توانستند سیستم چندبرنامه‌ای را توسعه دهند که در آن یک برنامه کامپیوتری قادر خواهد بود چندین کار را هم‌زمان انجام دهد (زیر مجموعه‌ای از اشتراک زمانی). معرفی چندبرنامه‌ای نقش عمده‌ای در توسعه سیستم‌های‌عامل ایفا کرد، چون به یک پردازنده (CPU) اجازه می‌داد زمانی که در حال عملیات بود، نزدیک به ۱۰۰% مشغول باشد. البته در آن زمان سیستم‌عامل‌ها از قابلیت چندکاربره بودن پشتیبانی نمی‌کردند. توسعه‌ی عمده دیگری در طول نسل سوم، رشد فوق العاده مینی‌کامپیوترها بود که با کامپیوتر PDP-1  (پردازنده داده برنامه‌ریزی شده-۱) از شرکتDEC  شروع شد. کامپیوترPDP-1 تنها برای ۴ هزار کلمه‌ی ۱۸-بیتی حافظه داشت، اما با وجود قیمت ۱۲۰ هزار دلاری در ازای هر کامپیوتر (کمتر از ۵ درصد قیمت یک کامپیوتر ۷۰۹۴) به تعداد زیادی فروش رفت. این مینی‌کامپیوترها به ساخت یک صنعت به کل جدید و توسعه PDPهای بیشتری کمک کردند. این PDPها یاری رساندند تا به ایجاد کامپیوترهای شخصی (PC) که در نسل چهارم ساخته شدند، منجر شوند.

مینی‌کامپیوتر-pdp1
این PDP-1 است؛ یک مینی‌کامپیوتر!

در سال ۱۹۷۱ بود که اولین نسخه از سیستم‌عامل Unix (در ابتدا Unics  نوشته می‌شد) به بازار عرضه شد. این سیستم‌عامل در سال ۱۹۷۳ به زبان C  بازنویسی شد و بدین گونه ممکن شد که به حالت پورتابل در دسترس دیگران قرار گیرد. البته تا سال ۱۹۷۵ نبود که با عرضه نسخه ششم آن، در دسترس همگان قرار گرفت، چرا که تا آن زمان در دسترس شرکتBell Labs  بود.

در سال ۱۹۷۸ بود که اپل سیستم‌عاملی با نام Apple DOS (واژه DOS مخفف Disk Operating System)  برای کامپیوتر Apple II  عرضه کرد. البته این سیستم‌عامل سه سال بعد در ۱۹۸۰ با انتشار نسخه ۳٫۳ به کار خود پایان داد.

  • نسل چهارم (۱۹۸۰-زمان حال)

نسل چهارم را شاید بتوان نسل طوفانی سیستم‌های عامل دانست؛ نسلی که دو رقیب دیرینه، اپل و مایکروسافت تقریباً از اوایل دهه ۱۹۸۰ شروع به ساخت سیستم‌عامل‌های خود کردند و پس از آن انقلابی در این حوزه برپا ساختند. ابتدا در سال ۱۹۸۰ بود که سیستم‌عامل  ۸۶-DOS –DOS  مخفف Dirty Operating System –  منتشر شد که بیشتر با نام QDOS  (Q مخفف Quick) شناخته می‌شد. این سیستم توسط شرکت مایکروسافت خریداری شد و منجر به ساخت سیستم‌عامل‌های MS-DOS  و PC DOS  توسط مایکروسافت شد؛ البته PC DOS در اصل نسخه‌ای ریبرند شده از MS-DOS  توسط IBM  بود که در نسخه ۶٫۱ به صورت سیستم‌عامل مستقل IBM  درآمد). اپل در سال ۱۹۸۴ اولین نسخه از سری کامپیوترهای مکینتاش خود را با سیستم‌عامل System 1  روانه بازار کرد. پس از MS-DOS، در سال ۱۹۸۵، مایکروسافت اولین نسخه از سری سیستم‌عامل‌های ویندوز را با نام ویندوز ۱٫۰ روانه بازار کرد. البته این ویندوز از طرف منتقدین بسیار محبوب واقع نشد و آنان اظهار داشتند که ویندوز ۱٫۰ به خاطر تأکید بیش از حد بر استفاده از موس (در زمانی که صفحه‌کلیدها حرف اصلی را می‌زدند)، عدم فراهم کردن منابع کافی برای کاربران جدید و مشکلاتی در عملکرد، به خصوص برای کامپیوترهایی که سخت افزار ضعیف تری داشتند، دلایل اصلی آنان برای مخالفت با ویندوز ۱٫۰ بود.

با وجود این دو سیستم‌عامل‌های ویندوز ۱٫۰ و System 1  بود که مایکروسافت و اپل تا زمان جاری نسخه‌های انقلابی‌ای از سیستم‌عامل‌های خود ارائه کردند و هم‌چنین سیستم‌عامل‌های دیگری چون لینوکس، اندروید (که خود برپایه لینوکس نوشته شده) و … پا به میان گذاشتند و هنوز نیز در حال توسعه و پیشرفت هستند.


منابع:

History of Operating Systems

Timeline of operating systems

 

لطفاً هرگونه نظر، انتقاد و اصلاحیه‌ای دارید، آن را از طریق بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

  • 0نوشته ها
  • 55دیدگاه ها

به تکنولوژی، بازی‌های ویدئویی و نویسندگی علاقه‌مندم. در حال حاضر مدیریت وب‌سایت تک‌سرا را بر عهده دارم.

هیچ دیدگاهی ثبت نشده هنوز, شما اولین باشید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *